تبلیغات
معماری در گرگان - معماری اصیل مدرسه عمادیه گرگان در معرض خطر

تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :



RSS

معماری در گرگان

چهارشنبه 30 فروردین 1391

معماری اصیل مدرسه عمادیه گرگان در معرض خطر
مرتبط با :

گرگان - خبرگزاری مهر: اعضای شورای شهر گرگان خواستار توقف طرح بازسازی و احیای مدرسه عمادیه گرگان که بر اثر آن هویت این بنای تاریجی دچار خدشه و معماری آصیل آن در معرض خطر قرار گرفت، شدند.

به گزارش خبرنگار مهر، اعضای شورای شهر گرگان در چهارصد و دهمین جلسه رسمی و علنی با اعتراض شدید به این  تعمیرات و تغییرات خواستار پیگیری و توقف این طرح شدند.

در پی ساخت و سازهای غیرمجاز که اخیرا به بهانه بازسازی و احیای مدرسه عمادیه توسط سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی انجام شد، هویت این بنای تاریخی دچار خدشه و آسیب جدی شد و معماری اصیل آن در معرض خطر قرار گرفته است.

تاریخچه

مدرسه علمیه عمادیه حدود پانصد سال پیش توسط فردی خیر به نام خواجه عمادین ساخته شد. تولیت و تصدی مدرسه از دیرباز بر عهده خانواده سپهر استرآبادی بود که همگی از علمان مشهور دوره خود بودند که در حفظ و نگهداری موقوفات مدرسه و اداره طلاب و حوزه درسی در رشته‌های مختلف علوم عربی اشتغال داشتند.

این بنا بر اساس شواهد موجود به دوره صفویان بر می‌گردد و از بانیان، معماران و مرمت کاران این بنا شیخ اسماعیل قاضی معمار، کربلایی رمضانعلی و حاج حسین کافی هستند و وقف نامه هایی از دوران شاه طهماسب و شاه سلیمان صفوی در خصوص این مدرسه وجود دارد که مؤید قدمت این مدرسه علمیه است. ساختمان مدرسه تاکنون چهار بار تجدید بنا شده و سابقاً درب ورودی آن در ضلع جنوبی قرار داشته که بعداً به ضلع غربی انتقال یافت.

متأسفانه در رژیم گذشته در اجرای قانون اصلاحات ارضی رقبات موقوفه که اکثراً اراضی مزروعی و موقوفه بودند به بهانه تبدیل به احسن فروخته شده و همین امر سبب شده تا مدرسه تعطیل و خالی از استادان و طلاب شود و از سوی دیگر با ساخت مدرسه جدید علوم دینی امام خمینی(ره) این بنا بیش از پیش از نظر افتاد. این مدرسه در دوره پهلوی اول نیز مدتی به عنوان ژاندارمری مورد استفاده قرار گرفت.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی و با تصویب ماده واحده زمینه احیاء و برگشت موقوفات فراهم شده و از طرفی حجت الاسلام غلامحسین سپهر استر آبادی تلاش فراوانی نسبت به تعمیر و آبادی مدرسه و جذب طلبه و احیاء مدرسه همت کرد‌، اما در سال 1369 شمسی نیز در اختیار هیأت رزمندگان قرار گرفت و با عنوان مدرسه علمی رزمندگان رسماً افتتاح شد و فعالیت آن چند سالی بیشتر ادامه نیافت.

سبک معماری

مدرسه علمیه عمادیه با پلانی مستطیل شکل و به صورت چهار ایوانی و به فرم حیاط مرکزی است که همه عناصر آن به صورت قرنیه و با فرم و ریتم منظم و یک‌سانی کنار هر قرار گرفته اند. ورودی بنا در جناح غربی و در شرق مرکز محله درب نو، در بافت قدیم گرگان قرار دارد، این ورودی سقف و پوشیده از تیرهای ضخیم چوبی افقی است، در دو طرف شمالی و جنوبی درب ورودی بناء مغازه هایی قرار دارد که محل کار کسبه است و ارتباطی به فضای داخلی مدرسه نداشته است.

همچنین باید یادآور شد که مغازه های اطراف وقف بر مدرسه هستند. ورودی، دارای یک درب چوبی بزرگ است که با توجه به اسناد تاریخی، آمده است که این درب از مدرسه علمیه یوسفیه در میرکریم به آنجا آورده شده است.

قبل از درب ورودی دو سکو وجود دارد که به جهت استراحت و نشستن ایجاد شده است. بعد از درب اصلی مدرسه به اولین چیزی که بر می خوریم ایوان زیبای شرقی مدرسه است که درست مقابل ایوان غربی قرار گرفته است.

جرزهای ورودی از داخل مدرسه دارای طاق نماهایی است که نسبت به سطح زمین تقریبا نیم متر بالاتر اجرا شده است و عمق آن حدود سی سانتی متر است بله این طاق نماها چوب کار شده است که تقسیم کننده نیروی بار وارده بر جرز است و از طرف دیگر مانع تخریب و جابجایی آجرهای لبه خارجی ضلع افقی طاق نماها می شود.

عمادیه در فهرست آثار ملی

این بنای تاریخی و اسلامی در زمان حضور آقای سید محمد امینی بر مسند مدیریت سازمان میراث فرهنگی استان گلستان و ریاست سید محمد بهشتی در سازمان میراث فرهنگی کشور به شماره 2465 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید

مدرسه-عمادیه.jpg

مدرسه عمادیه : مدرسه عمادیه در محله قدیمی دربنو گرگان با فرم چهار ایوانی واقع شده است. زمان احداث مدرسه بر اساس شواهد وقف نامه های موجود در زمان صفویان بوده و در دوره های بعد نیز مرمت و بازسازی شده است. این بنا دارای نقشه چهار ایوانی می باشد و بر بالای طبقه دوم ایوان غربی آن گلدسته چوبی احداث شده كه جایگاه موذن است.


اسکان حــوزه سـفیران هدایت گـرگان در مدرسه عمادیه

چندی پیش اداره کل اوقاف و امور خیریه مدرسه عمادیه گرگان را در اختیار حــوزه علمیه سفیران هدایت گـرگان به مدیریت حجت الاسلام سادات قرارا داده است.که مدیریت این حوزه خواستار مرمت و بازسازی آن به صورت گسترده شده است که گویا این موضوع با موافقت سازمان میراث فرهنگی در حال انجام است.  

تعمیر یا تخریب

شواهد موجود حاکی از آن است که با پیگیری حوزه علمیه سفیران هدایت گرگان، بخش قابل توجهی از این بنای تاریخی و میراث ارزشمند فرهنگی شهر دستخوش تغییر و تحولات گسترده ای قرار گرفته که در صورت ادامه یافتن آن شاهد زیر سؤال رفتن هویت اصیل این بنا خواهیم بود.



‍‍‍‍‍‍‍پاینده گرگان


...



نوشته شده توسط مهدیه صبوحی در ساعت 04:17 ب.ظ
نظرات ()


مدیر وبلاگ: مهدیه صبوحی


صفحه نخست | پست الکترونیک | آرشیو مطالب | لینك آر اس اس | تماس با ما | کد30تی

.:: Design Theme By : wWw.cad30ty.Com ::.